Są takie tematy, z którymi należy obchodzić się z wielkim pietyzmem. Spekulacje oraz przedwczesne ujawnienie danych, mogą wprawdzie skierować na autora blask sławy, ale ta trwająca kilka sekund chwała kończy się często upadkiem i kompromitacją. Takim delikatnym tematem jest na pewno kwestia życia pozaziemskiego – od wielu lat świętego graala astrobiologów. Chętnych do zdobycia palmy pierwszeństwa jest bez liku, a pragnienie to jest tak wielkie, że wnioski często są przedwczesne i nieuzasadnione. Na szczęście nauka, a właściwie metoda naukowa, posiada zdolność do „samooczyszczania się”, to znanczy do skutecznego eliminowania błędnych teorii oraz fałszywych wniosków – choć może to jej zająć nieco czasu.
Czytaj dalej »

Jest taka bardzo stara i powszechnie znana anegdotka o wynalazcy szachów. Otóż radża chcąc nagrodzić go za stworzenie jakże wspaniałej gry zapytał w jaki sposób mógły to uczynić. Bystry poddany poprosił, aby nagroda została wypłacona w ziarnach ryżu, ale w taki sposób, że za pierwsze pole szachownicy dostanie jedno ziarno, za drugie dwa, za trzecie cztery… i tak dalej. Za każde kolejne dwa razy więcej niz za poprzednie. Widząc o jak niewielkich liczbach mowa, radża szybko się zgodził, aby niedługo potem pożałować swojej decyzji, bo w całych Indiach nie było tyle ryżu, aby wynagrodzić zmyślnego poddanego. Aby wypłacić tę nagrodę trzeba byłoby pól ryżowych o powierzchni kilku Ziemi! Tę anegdotę zna (powinien znać) każdy początkujący informatyk lub matematyk, ale co do tego ma Jerzy Ossoliński?
Czytaj dalej »

Według prawa dekady, osiągnięcie poziomu mistrzostwa w dowolnej dziedzinie wymaga średnio dziesięciu lat intensywnego strategicznie zaplanowanego treningu. Nie ma znaczenia czy przedmiotem badań są szachy, sport, naukowcy, kompozytorzy, sztuki walki… intensywne badania dowiodły, że w każdym przypadku rekordowe wyniki, historyczne dzieła, najwspanialsze partie… wszystko to zaczęło się pojawiać po mniej więcej dziesięciu latach intensywnych ćwiczeń. W tych wyjątkowych przypadkach gdzie okres ten był krótszy, możemy mówić o prawdziwym geniuszu i ponadprzeciętności.
Czytaj dalej »

Jeszcze nie tak dawno (niecałe dwadzieścia lat temu) świat świętował odkrycie pierwszej planety poza naszym układem słonecznym (odkrycia dokonanego nota bene przez naszego rodaka Aleksandra Wolszczana). Ostatnio jednak astronomowie nabrali rozpędu i liczba odkrywanych planet idzie już w setki. Zaczęło się też wybrzydzanie. „Zwykły gazowy gigant” nikogo już nie usatysfakcjonuje. Obecnie trwa wyścig, którego celem jest znalezienie planety możliwie „ziemiopodobnej”, tzn. takiej na której potencjalnie mogło rozwiąć się życie. Takiej, która wręcz nadawałaby się do zamieszkania dla nas (a właściwie naszych pra-pra-pra-…-prawnuków)…
Czytaj dalej »

Matematycy mają takie powiedzenie, że jeśli nie osiągnęło się niczego przed trzydziestką, to szanse na większy naukowy sukces są marne. Stwierdzenie to pojawia się też w opisywanym nie tak dawno przeze mnie filmie „{Dowód}”, którego główni bohaterowie zajmują się matematyką. Skąd właściwie wzięło się takie przekonanie? Cóż, rzut oka w biografie jednych z największych matematyków w historii, aby wszystko stało się jasne.
Czytaj dalej »

Czy sławę naukowców można oceniać na podstawie ilości publikacji i cytowań? Chyba nie, bo najsłynniejsze osobistości w historii nauki wcale nie brylowały pod względem liczby napisanych prac. John Bohannon przedstawił niedawno w Science (14/01/2011, Vol.331 no.6014 p.143) artykuł w którym proponuje inne, bardziej „plotkarskie” podejście do sprawy. Przyjął założenie, że najsłynniejszym naukowcem nie jest ten który tworzy najwięcej, ale ten o którym najwięcej się pisze i mówi poza jego wąską specjalnością. Do niedawna realna ocena o kim pisało się i mówiło najwięcej nie była możliwa. Do niedawna, bo teraz dzięki Google, dostaliśmy do ręki fascynujące narzędzie, o którym można powiedzieć, że zapoczątkowowało nową dziedzinę nauki…
Czytaj dalej »

Dobrze jest od czasu do czasu gimnastykować swoje szare komórki. Jeszcze lepiej, jeśli owe ćwiczenia są urozmaicone, bo nie nudzą się tak szybko i dłużej sprawiają przyjemność. Wszystkim, którym zdecydowanie przejadło się sudoku, chciałbym dziś zaproponować zabawę w algebrafy…
Czytaj dalej »

Rok 2011 został uznany Międzynarodowym Rokiem Chemii, a w Polsce dodatkowo także rokiem Marii Curie-Skłodowskiej (odkrywczyni dwóch pierwiastków Polonu i Radu). Pomyślałem, że warto by było wrzucić jakąś ciekawostkę związaną z tą dziedziną nauki i wtedy wpadła mi w ręce interesująca strona poświęcona układowi okresowemu, założona przez profesora chemii z University of Nottingham…
Czytaj dalej »