Współcześnie znanych i popularnych jest wiele różnych technik czytania (szczególnie szybkiego). Można czytać normalnie lub szybko, można zapoznawać się wyłącznie ze strukturą tekstu i kluczowymi informacjami lub dokonywać jego skrupulatnej analizy, itd. Czy wiecie, że podstawowa klasyfikacja tych technik była znana już ponad 60 lat temu?

Mortimer J. Adler w swojej książce „How to Read a Book” (pierwsze wydanie w 1940 roku!) zidentyfikował i opisał cztery techniki czytania. Stworzył swego rodzaju systematykę metod pracy z tekstem. Począwszy od najmniej do najbardziej skomplikowanej przedstawiają się one następująco…
Czytaj dalej »

W ostatnich latach bardzo zyskały na popularności rozmaite metody szybkiego czytania. Czasu mamy ciągle tyle samo, a informacji coraz więcej i więcej… stąd rosnące zainteresowanie. Tylko dlaczego poprzestawać na czytaniu? Tym razem chciałbym zwrócić waszą uwagę na jedną z metod nauki (szumnie powiedziane) szybkiego liczenia zapożyczoną prosto z Japonii.

Od lat wiadomo, że Japończycy są bardzo sprawni we wszelkiego rodzaju arytmetyce. Wyniki różnych badań (zobacz przykładowy artykuł w Science, Vol 231, Issue 4739, 693-699 z 1986 roku), przypisują ten sukces metodyce nauczania matematyki stosowanej w japońskich szkołach. Przeniesienie całego systemu na nasz grunt jest najprawdopodobniej niemożliwe, ze względu na specyfikę tamtejszej kultury, jest jednak coś czego możemy spróbować… Spędzając lato w Jokohamie, podczas wieczornych rozmów z moimi gospodarzami dowiedziałem się interesującej rzeczy. Mianowicie dowiedziałem się jak wygląda nauka tabliczki mnożenia w japońskiej szkole.
Czytaj dalej »

Sen odgrywa istotną rolę w procesie zapamiętywania, ponieważ to właśnie w czasie snu następuje „posortowanie” zgromadzonych informacji i „przesunięcie” ich we właściwe obszary mózgu, gdzie zostaną zapamiętane. O tych i innych znanych faktach dotyczących snu można przeczytać przykładowo w serwisie psychologia.apl.pl.

Według nieco innych, nowszych badań, przeprowadzonych przez amerykańskich naukowców, zdrowy mocny sen odgrywa istotną rolę w procesie przygotowania mózgu do rejestracji nowych informacji. Krótko mówiąc, niewyspany mózg gorzej się uczy i słabiej zapamiętuje. Opublikowane w Nature wyniki badań naukowców z Harvard Medical School w Bostonie nie pozostawiają wątpliwości. Czytaj dalej »

Po raz pierwszy zetknąłem się z Joshem Waitzkinem poprzez całkiem niezły program szachowy Chessmaster X, w którym jest on narratorem kursu nauczającego podstaw oraz strategii tej królewskiej gry. Sądziłem wtedy, że jest on „po prostu” mistrzem szachowym… Okazuje się jednak, że Josh Waitzkin jest interesującą postacią z wielu innych powodów. Jest autorem kilku książek o szachach, a także bohaterem filmu Searching for Bobby Fischer zrealizowanego na podstawie książki jego ojca Freda Waitzkina (tak na marginesie, to uważam ten film za absolutnie rewelacyjny zarówno ze względu na fabułę jak i świetną obsadę). Pierwszego rankingowego mistrza pokonał mając dziesięć lat. Rok później zremisował w Garrym Kasparowem w tzw. symultanie (był jednym z 59 równocześnie grających młodych graczy i tylko dwie partie zakończyły się remisem!). W wieku szesnastu zdobył tytuł Międzynarodowego Mistrza Szachowego (IM). Ostatnio wydał swoją kolejną książkę zatytułowaną „The Art of Learning: An Inner Journey to Optimal Performance” tym razem poświęconą metodom nauki oraz rozwojowi własnych umiejętności. Wydaje się, że wie o czym mówi i pisze, ponieważ oprócz bycia mistrzem szachowym jest także trzynastokrotnym mistrzem USA oraz dwukrotnym mistrzem świata w Tai Chi Chuan Push Hands.
Z powyższych powodów Josh Waitzkin raczej nie wpisuje się w powszechny stereotyp szachisty i szachowego mistrza, tym bardziej, że pomimo bardzo obiecującego początku szachowej kariery wciąż nie zdobył tytułu Arcymistrza i nie sposób stwierdzić czy tak naprawdę ma zamiar go kiedykolwiek zdobyć. Od ładnych paru lat nie rozegrał żadnej rankingowej partii. Jeśli chciałoby się przedstawić jego sylwetkę w kilku słowach, to najbliższe będzie najprawdopodobniej określenie „bardzo utalentowany uczeń”.
Czytaj dalej »

W ostatnim numerze Science (25 kwietnia 2008, vol. 320. no. 5875, pp. 454 – 455) pojawiła się interesująca publikacja, której autorzy twierdzą, że podczas studiowania zagadnień matematycznych, „rzeczywistość” lepiej zostawić w spokoju, a skoncentrować się na abstrakcyjnych symbolach. Wyniki ich badań dowodzą, że skuteczność powszechnie stosowanej metody tłumaczenia abstrakcyjnych zagadnień na bazie na życiowych przykładów, jest jedynie mitem.

Generalnie uważa się, że abstrakcyjne problemy najłatwiej przekazać korzystając z rzeczywistych powszechnie rozumianych przykładów. Aby wyjaśnić teorię prawdopodobieństwa większość nauczycieli sięga po sześcienną kostkę. Dzieci uczą się dodawać licząc jabłka i gruszki. Ułamki w amerykańskich szkołach tłumaczy się (podobno) na przykładzie krojenia pizzy na kawałki. Wszystko z założenia, że intuicyjnie rozumiejąc zasady obowiązujące w przypadku rzeczywistych sytuacji i obiektów, student będzie w stanie zrozumieć i zastosować tą samą zależność do rozwiązania innego podobnego zagadnienia.
Czytaj dalej »

Każdemu komu przychodzi do głowy pójście na studia doktoranckie, staje wcześniej czy później przed problemem oceny dorobku naukowego. Jeszcze nie tak dawno, studenci, poza prawdziwymi wyjątkami, nie mieli specjalnych możliwości na publikowanie swoich prac. Chyba, że zostali zaangażowani w prace badawcze przez swoich profesorów lub promotorów, którzy uwzględnili ich współautorstwo.

Swego rodzaju przełomu w zakresie aktywnego angażowania studentów w pracę naukową z przełożeniem na dorobek naukowy dokonał Oxford University Press, tworząc całkiem nowe specjalne czasopismo…
Czytaj dalej »

System SQ4Re lub SQ4R jest to metoda nauki przeznaczona przede wszystkim dla osób pracujących z dużą ilością materiałów pisemnych (książek, publikacji naukowych, raportów), a więc świetnie nadająca się dla studentów, pracowników naukowych oraz tych którzy pragną zdobywać nową wiedzę poprzez intensywną lekturę.

Akronim SQ4R oznacza odpowiednio:
S – Survey, czyli Przegląd
Q – Question, czyli Pytanie (formułowanie pytań)
R – Read, czyli Czytanie
R – Recite, czyli Recytacja lub Odtwarzanie
R – Review, czyli Odtwarzanie lub Przeglądanie
R – Reflect, czyli Zastanawianie się

Gdyby trochę poszukać, w internecie można znaleźć rozmaite odmiany tego systemu (np. S4R, SRR, SQ3R, PQ4R itp.). Ja chcę się skupić na tej jednej, ponieważ wydaje się najszerzej traktować zagadnienie i przy odrobinie samozaparcia można we własnym zakresie przekształcić ją w dowolną z pozostałych.

Przyjrzyjmy się więc po kolei wszystkim etapom nauki wg metody SQ4R.
Czytaj dalej »

W czasach zalewającej nas informacyjnej powodzi, pod postacią dostępnych na wyciągnięcie ręki tysięcy stron internetowych, umiejętność sprawnego i efektywnego czytania i zdobywania informacji pozwala na zaoszczędzenie ogromnych ilości czasu. Zasada jest bardzo prosta: wydobądź istotę przekazu – pomiń wszystko co zbędne lub nieistotne.

Generalnie możemy powiedzieć, że szybkość czytania daje się podwyższyć na dwa sposoby:

• fizycznie czytać szybciej – wytrenować odpowiednią umiejętność postrzegania większych partii tekstu za pomocą jednej fiksacji oka oraz wyeliminowanie subwokalizacji (czytania tekstu w myślach). Najlepsi „czytacze” osiągają szybkość nawet tysięcy słów na minutę. Niestety opanowanie tej metody wymaga cierpliwości i dyscypliny oraz systematycznego wykonywania szeregu ćwiczeń.
• czytać mniej tekstu – skupić się na informacji, pomijając całą nieistotną resztę. Zaletą jest możliwość wykorzystania tej metody przez każdego i praktycznie od razu. Zdobycie wprawy zabierze trochę czasu, ale nie aż tyle jak w przypadku powyżej.

Czytaj dalej »